Ρομαντισμός

0
com

Το γύρισμα του 18ου αιώνα βρήκε την γηραιά ήπειρο σε μια κατάσταση γενικευμένης κρίσης. Οι γρήγοροι ρυθμοί αστικοποίησης και εκβιομηχάνισης των ευρωπαϊκών χωρών, μετά τη διάσπαση της φεουδαρχικής κοινωνίας, είχε ως αποτέλεσμα μια σειρά ραγδαίων εξελίξεων σε οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο. Οι έντονες οικονομικές ανακατατάξεις οδήγησαν σε σημαντική πτώση του βιοτικού επιπέδου ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού. Το γεγονός αυτό είχε ως επακόλουθο την έκρηξη και εξάπλωση διαφόρων επαναστατικών κινημάτων με κοινωνικά αιτήματα, με αποκορύφωμα τη Γαλλική Επανάσταση του 1789, γεγονός που θα οδηγήσει στη διάδοση των ιδεών της ελευθερίας και της ισότητας.

O Ρομαντισμός αποτελεί καλλιτεχνικό κίνημα που αναπτύχθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα στη Δυτική Ευρώπη. Αναπτύχθηκε αρχικά στη Μεγάλη Βρετανία και τη Γερμανία, για να εξαπλωθεί αργότερα κυρίως στη Γαλλία και την Ισπανία. Καταρχήν αποτέλεσε λογοτεχνικό ρεύμα, ωστόσο επεκτάθηκε τόσο στις εικαστικές τέχνες όσο και στη μουσική.

Ακολούθησε ιστορικά την περίοδο του διαφωτισμού και αντιτάχθηκε στην αριστοκρατία της εποχής. Συνδέθηκε μάλιστα ισχυρά, με τις ιδέες του Ζαν Ζακ Ρουσσώ. Κύριο χαρακτηριστικό του ρομαντισμού αποτελεί η έμφαση στην πρόκληση ισχυρής συγκίνησης μέσω της τέχνης καθώς και η μεγαλύτερη ελευθερία στη φόρμα, σε σχέση με τις περισσότερο κλασσικές αντιλήψεις  Στον ρομαντισμό, κυρίαρχο στοιχείο είναι το συναίσθημα αντί της λογικής.

Ο Ρομαντισμός εκδηλώνεται στις αρχές του Ι9ου αιώνα ως ένα νεωτεριστικό κίνημα ενάντια στο στείρο ακαδημαϊσμό. Αντλεί τα θέματά του από τη σύγχρονη εποχή και το περιβάλλον με μια ιδιαίτερη αγάπη για τα εξωτικά θέματα (από την Αλγερία για παράδειγμα), για τους αγώνες των λαών για αποτίναξη της δουλείας και της καταπίεσης, ή θέματα πάλης ενάντια στα στοιχεία της φύσης το Μεσαίωνα κτλ.

Μέσα απ’ αυτά τα θέματα προβάλλει η αδύναμη αλλά ηρωική μορφή του ανθρώπου που μάχεται ενάντια στους ποικίλους κινδύνους, σε θέματα που καθαρά ή συμβολικά, παρουσιάζουν αυτούς τους αγώνες. Τα εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιεί ο Ρομαντισμός είναι ταιριαστά με το περιεχόμενο του έργου. Η βιαιότητα βρίσκει την έκφρασή της στην ενεργητική κίνηση στους ανθρώπους, στα ζώα, στο νερό, στα σύννεφα, στον καπνό κτλ. Το περίγραμμα καταργείται, η φόρμα τεμαχίζεται λίγο πολύ από αδρές πινελιές, ενώ το χρώμα είναι εκφραστικό, έντονο αντιθετικό, οι φωτοσκιάσεις επίσης δραματικές. Δυο από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους στη ζωγραφική είναι οι Γάλλοι Ζερικό και Ντελακρουά.

Στη γλυπτική επίσης έχουμε θέματα ανάλογα μ’ αυτά στη ζωγραφική. Στην περίπτωση της γλυπτικής η πλοκή των όγκων γίνεται ενεργητική και πολύπλοκη, οι μυώνες συσπώνται, τα βαθουλώματα και οι προεξοχές είναι έντονες, ώστε το φως σκιά να είναι ανάλογα έντονο και να εκφράζει βαθιές ψυχικές καταστάσεις. ‘Ενας από τους πιο σημαντικούς γλύπτες είναι ο Γάλλος Ριντ.Στην αρχιτεκτονική έχουμε μια στροφή προς τα κλασικά και τα γοτθικά πρότυπα. Παρά το γεγονός ότι ο Κλασικισμός και Νεοκλασικισμός αποτελούν μια θετική εξέλιξη στην ιστορία της τέχνης, ωστόσο κι αυτά τα ρεύματα ακολούθησαν το δρόμο της παρακμής. ‘Εγινε ήδη αντιληπτό από τα τέλη του 18ου αρχές 19ου αιώνα πως η στροφή στο παρελθόν δεν μπορούσε πια να ικανοποιήσει τις σύγχρονες αισθητικές αντιλήψεις πολύ λιγότερο δεν μπορούσαν να ικανοποιήσουν σε ακαδημαϊκές αντιλήψεις που σκλήρυναν τη δημιουργική πνοή σε μια τέχνη κατεστημένου, σε μια πράξη δίχως σκοπό, περιεχόμενο και προοπτικές.

Το μεγάλο άνοιγμα σ’ αυτό το αδιέξοδο δίνει ο Ρομαντισμός που, παρά τις όποιες στροφές του στο παρελθόν αντισταθμίζει τα παλιά με σύγχρονα θέματα ή τα προσαρμόζει στις σύγχρονες ανάγκες. Η φυγή προς το φανταστικό, το ποιητικό, το λυρικό και προπαντός προς το εξωτικό και κυρίως η αναφορά στη σύγχρονη εποχή, η δημιουργία καινούριων θεμάτων, σύγχρονων ηρώων και μύθων, η νέα θέαση του ανθρώπου στην κοινωνία και στο φυσικό χώρο, όλα αυτά μαζί με τ’ άλλα εκφραστικά μέσα είναι από τα πιο βασικά γνωρίσματα του στιλ.

Η πλούσια χρωματική γκάμα, τα αντιθετικά χρώματα (θερμό-ψυχρό), το ελεύθερο άπλωμά τους στη ζωγραφική επιφάνεια σε αδρές πινελιές φανερώνουν τη χειρονομία και την πράξη της ζωγραφικής αφού δεν ακολουθούν πιστά το περίγραμμα ή τη φόρμα όπως συνέβαινε στους νεοκλασικιστικές. Αυτή η ελευθερία στην εκτέλεση σε συνδυασμό με την μπαρόκ σύνθεση, τη γεμάτη κίνηση και ενέργεια, δίνει στο θεατή ακριβώς την έκφραση του συναισθήματος, την επιβολή της καρδιάς πάνω στο μυαλό, την προβολή του ονείρου, του φανταστικού πάνω στο πραγματικό στο πεζό, μια διάθεση φυγής σ’ άλλους χώρους, σ’ άλλες εποχές. ‘Ολες αυτές οι καταστάσεις και τα χαρακτηριστικά εκφράζονται μέσα από την επιλογή κατάλληλων θεμάτων.

Μ’ αυτά τα γενικά χαρακτηριστικά εκδηλώνεται το ρομαντικό κίνημα γύρω στο κλείσιμο του 18ου αιώνα στη Γαλλία. Ξαπλώνεται σ’ όλες τις χώρες της Ευρώπης και στην Αμερική και κρατά ως τα μέσα του Ι9ου αιώνα περίπου, για να ακολουθήσει ο Ρεαλισμός στις διάφορές του μορφές.

Μαρία Φιλοπούλου | Ζωγραφική είναι η ανάγκη μου να εκφραστώ.

0
com

Νερά διάφανα, σώματα που αιωρούνται απαλά, αντανακλάσεις του ήλιου που φτάνουν μέχρι τον βυθό. Οι κολυμβητές της Μαρίας Φιλοπούλου καταδύονται στον πυθμένα απολαμβάνοντας το αιώνιο ελληνικό καλοκαίρι. Ο χρωστήρας της δεν βαφόταν πάντα στο ιριδίζον γαλάζιο χρώμα της θάλασσας. Σε παλαιότερές της ενότητες άπλωνε στον καμβά τις γαιώδεις αποχρώσεις του χώματος, το αναζωογονητικό πράσινο των τροπικών φυτών, όταν η καλλιτέχνις απεικόνιζε θερμοκήπια. Πολλά χρόνια πριν, σκιαγραφούσε τις σκάλες από εσωτερικά σπιτιών με αδρές, αποφασιστικές πινελιές.

Με ακαταπόνητο ενθουσιασμό -«Να κρατάς μέσα σου την αγάπη για τη δουλειά σου σαν φυλαχτό», της είχε πει κάποτε ο δάσκαλός της Λεονάρντο Κρεμονίνι- η Μαρία Φιλοπούλου αφιερώθηκε στη ζωγραφική. Ξεκίνησε απεικονίζοντας το μικρό σπίτι όπου ζούσε στο Παρίσι, μέσα από μια ευρυγώνια οπτική. Χώροι περίκλειστοι, γεμάτοι ένταση. Συνέχισε με τα θερμοκήπια που πρωτογνώρισε στις βόλτες της στον Σχινιά. Και πάλι ο χρωστήρας της περιχαράκωνε το εσωτερικό τους, ένα προστατευτικό κουκούλι για τα φυτά. Υστερα ζωγράφισε την απεραντοσύνη των παραλιών που συναντούσε σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, αλλά και τα καταστρώματα πλοίων που λούζονταν από το καλοκαιρινό φως, για να περάσει ξανά σε έναν χώρο προφυλαγμένο: τον βυθό είτε της θάλασσας είτε φυσικών δεξαμενών που φιλοξενούσαν αρχαία σπαράγματα.

Η Φιλοπούλου ανήκει σε μια προικισμένη γενιά ζωγράφων που φοίτησαν στο Παρίσι τη δεκαετία του ’80 και συνεχίζουν να υποστηρίζουν την παραστατική ζωγραφική, όπως ο Γιώργος Ρόρρης, ο Στέφανος Δασκαλάκης, η Ειρήνη Ηλιοπούλου, ο Αλέξης Βερούκας κ.ά. Στην πορεία της έχει πραγματοποιήσει ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε γκαλερί του εξωτερικού. 

Πηγή: news.kathimerini.gr

Η ίδια λέει στην ιστοσελίδα της:

Ζωγραφίζω για να εκφραστώ, και να δημιουργήθει μια αίσθηση της προσωπικής ελευθερίας και του χώρου.

Παρατηρώ το ορατό, και παρουσιάζω τη δική μου πραγματικότητα. Παρά τους περιορισμούς του καμβά, το οποίο μου επιτρέπει να εργαστώ μόνο με δύο διαστάσεις, είμαι ακόμα σε θέση να δημιουργήσω ορίζοντες που ανοίγονται χώρους, γεμάτους γοητεία. Χάνομαι στην περιπέτεια της ζωγραφικής, ανάμεσα στις ιδέες και τα μονοπάτια που η φαντασία μου κλήτευει για μένα. Η περιπέτεια είναι η αυτογνωσία, και είμαι πάντα πεινασμένη να μάθω περισσότερα, και να ζωγραφίσω περισσότερα.

Οι συνθέσεις μου επιτρέπουν να απελευθερώσω τον εαυτό μου από τον κλειστό χώρο, μου δίνετε η ευρεία προοπτική που χρειάζομαι για την δουλειά μου. Κατοικώ το χώρο, δημιουργώ και να γίνεται ένα ασφαλές καταφύγιο. Το αίσθημα της ασφάλειας, μου δίνει την απαραίτητη αίσθηση της ελευθερίας για να τα δώ όλα με ψυχραιμία και αντικειμενικότητα, να νοιώσω τον ίλιγγο, κίνηση ακόμη και εξέγερση. Μπορώ να ανατρέψω την καθιερωμένη εικόνα και να γεννήθει μια εντελώς νέα.

Τα θέματα που ζωγραφίζω πάντα προέρχονται από δικές μου εμπειρίες. Δεν θέλω να περιγράψω τον χώρο, αλλά να εκφράσω τα συναισθήματά μου γι 'αυτό. Και αυτό ισχύει για κάθε χώρο, είτε πρόκειται για παράθυρα - όπως ένα στούντιο στο Παρίσι; σπίτι μου; τα βήματα για το στούντιό μου στην Αθήνα; θερμοκήπια γεμάτα ντομάτες; τη θάλασσα και τα ταξίδια μου; κολυμβητές στα βάθη του ωκεανού.

Τα σημερινά μου έργα αφορούν κολυμβητές. Κάτω από το νερό, βρίσκονται σε κλειστό, αλλά χωρίς περιορισμούς χώρο: στην επιφάνεια της θάλασσας, εξερευνώντας τα βάθη του ωκεανού, την ακτή ή τα βράχια που δημιουργούν το περίβλημα. Οι κολυμβητές μου νοιώθουν την απόλυτη ελευθερία. Η γύμνια τους τονίζει την έννοια της ελευθερίας και ενισχύει τις κινήσεις τους, είναι ελεύθεροι, ασυγκράτητοι και χαριτωμένοι. Έχουν γίνει ένα στοιχείο του υδατινού περιβάλλοντος. Μου φαίνεται ότι το λαμπρό φως δένει με ανακλάσεις πάνω στο σώμα τους, με τις φυσαλίδες και την άμμο στο βυθό της θάλασσας. Το φως μεταμορφώνει τα πάντα σε έναν ονειρικό κόσμο.

Στους πίνακές μου οι κολυμβητές στην πισίνα των ιστορικών μνημείων της Ιεράπολης, τα κεφάλια τους είναι πάνω από το νερό, τα διαφανή σώματά τους μετακινούνται με κυματιστή χάρη. Βρίσκονται σε έναν παράδεισο, περιτριγυρισμένο από ανθισμένες πικροδάφνες, πάνω από τις αρχαίες Ελληνικές στήλες; αυτό το όραμα του παραδείσου μπορεί να φανερωθεί μόνο από εμένα.

Τα χρώματα και το δυνατό φως είναι οι πτυχές των προβληματισμών μου. Όταν ζωγραφίζω, αγνοώ τα άκρα του καμβά και επεκτείνομαι πέραν αυτόν, επάνω στον τοίχο ή στο πάτωμα. Έχω μια εμμονή "τοποθετήσω" τα πάντα στην δουλειά μου, ακόμα και τον εαυτό μου. Θέλω να αισθάνομαι ότι είμαι στην εικόνα, ένα πραγματικό μέρος της. Αυτό για μένα είναι μια πραγματικά απελευθερωτική εμπειρία.

Οι μοναδικές ιδιότητες της ελευθερίας και την ελευθερία που συνδέονται με το ρυθμό και την αναπνοή είναι αντιθέσεις που παρέχουν στη ζωγραφική μου με μια πηγή ενέργειας. Κάθε έργο είναι μια νέα περιπέτεια με ένα τελείωμα που δεν μπορεί να προβλεφθεί.

Μαρία Φιλοπούλου

Σαλβαδόρ Νταλί

1
com

Ο Σαλβαδόρ Νταλί γεννήθηκε στις 11 Μαΐου 1904 και πέθανε στις 23 Ιανουαρίου 1989. Ήταν ένας από τους σημαντικότερους Ισπανούς ζωγράφους. Συνδέθηκε με το καλλιτεχνικό κίνημα του υπερρεαλισμού στο οποίο ανήκε για ένα διάστημα. Αποτελεί έναν από τους περισσότερο γνωστούς ζωγράφους του 20ου αιώνα και μια πολύ εκκεντρική φυσιογνωμία της σύγχρονης τέχνης.

Ο Νταλί, πλήρες όνομα Salvador Felip Jacint Dalí Domènech, γεννήθηκε στην πόλη Φιγέρας της Ισπανίας και ανήκε σε μια οικονομικά ευκατάστατη οικογένεια.

Ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και συμβολαιογράφος, αλλά δεν φαίνεται πως ήταν ιδιαίτερα ενθουσιώδης με τις ικανότητες του Νταλί στη ζωγραφική και το σχέδιο, ικανότητες που έδειξε ότι διέθετε σε σχετικά νεαρή ηλικία. Χάρη κυρίως στην συμπαράσταση της μητέρας του, ο Νταλί παρακολούθησε τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής στη Δημοτική σχολή σχεδίου της πόλης του. Tο 1916 φιλοξενήθηκε από την οικογένεια του τοπικού καλλιτέχνη Ramon Pichot, της πόλης Καδακές, στη διάρκεια θερινών διακοπών της οικογένειας Νταλί, όπου και ήρθε σε επαφή για πρώτη φορά με την μοντέρνα ζωγραφική.

Σε ηλικία 15 ετών, ο Νταλί συμμετείχε στη δημόσια έκθεση του Δημοτικού Θεάτρου του Φιγέρας, το 1919. Το 1921 έχασε την μητέρα του από καρκίνο ενώ μετά το θάνατό της, ο πατέρας του παντρεύτηκε την αδελφή της, γεγονός που δεν αποδέχτηκε ο Νταλί, ο οποίος ένα χρόνο αργότερα εγκαθίσταται στη Μαδρίτη όπου και ξεκινά τις σπουδές του στην Ακαδημία των Τεχνών (Academia de San Fernando).

Αυτή την περίοδο, ο Νταλί πειραματίζεται με τον κυβισμό, αν και οι γνώσεις του γύρω από το νέο αυτό κίνημα είναι αρχικά ελλιπείς και στη Μαδρίτη δεν υπάρχουν άλλοι κυβιστές καλλιτέχνες. Επίσης, έρχεται σε επαφή με το ριζοσπαστικό κίνημα του ντανταϊσμού το οποίο θα επηρεάσει σημαντικά το έργο του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Συνδέεται παράλληλα φιλικά με τον ποιητή Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και με τον σκηνοθέτη Λουίς Μπουνιουέλ.

Το 1926 αποβάλλεται από την ακαδημία λίγο πριν τις τελικές του εξετάσεις, καθώς δηλώνει πως κανένας από τους καθηγητές του δεν είναι άξιος να τον κρίνει. Την ίδια χρονιά, επισκέπτεται για πρώτη φορά το Παρίσι όπου συναντά τον Πικάσσο, ο οποίος είχε ήδη κάποια γνώση γύρω από το έργο του Νταλί. Τα επόμενα χρόνια, στα έργα του Νταλί αποτυπώνονται ισχυρές επιδράσεις από το έργο του Πικάσο αλλά ταυτόχρονα αρχίζει να διαφαίνεται ένα προσωπικό ύφος στους πίνακες του Νταλί. Οι εκθέσεις έργων του στη Βαρκελώνη προκαλούν αρκετές συζητήσεις αλλά και διαφωνίες μεταξύ των κριτικών τέχνης.

Το 1929, ο Νταλί συνεργάζεται με τον Λουίς Μπουνιουέλ για τη δημιουργία της ταινίας μικρού μήκους Ανδαλουσιανός Σκύλος. Ο Νταλί βοηθά ουσιαστικά στο σενάριο της ταινίας, η οποία αποτελεί έως σήμερα την πιο καθαρή εφαρμογή του υπερρεαλισμού στον κινηματογράφο. Παράλληλα, ο Νταλί γνωρίζει την μελλοντική σύζυγο του και μούσα του, Ελένα Ντμτρίεβνα Ντελούβινα Ντιακόνοβα, ρωσικής καταγωγής, περισσότερο γνωστή ως Γκαλά (από το όνομα Γαλάτεια). Την ίδια περίοδο, γίνεται και επίσημα μέλος του υπερρεαλιστικού κινήματος, αν και το υπερρεαλιστικό στοιχείο υπάρχει στα έργα του ήδη λίγα χρόνια νωρίτερα.

Στις αρχές της δεκατίας του 1930, ο Νταλί επινοεί επιπλέον την Παρανοϊκο-κριτική μέθοδο, όπως ο ίδιος την αποκαλεί, που αποτελεί ένα είδος υπερρεαλιστικής τεχνικής με σκοπό την πρόσβαση στο ασυνείδητο προς όφελος της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ο Νταλί στηρίζει την μέθοδο αυτή στην ικανότητα του ανθρώπου να λειτουργεί συνειρμικά, συνδέοντας εικόνες ή αντικείμενα που δεν συνδέονται μεταξύ τους κατ' ανάγκη λογικά. Συνδέεται άμεσα με τον υπερρεαλιστικό αυτοματισμό και τις φροϋδικές θεωρίες γύρω από τα όνειρα.

Ο Νταλί συμμετέχει στην πρώτη μεγάλη υπερρεαλιστική έκθεση στην Αμερική, το 1932, όπου και αποσπά διθυραμβικές κριτικές. Λίγο αργότερα όμως, ο Αντρέ Μπρετόν τον διαγράφει από το υπερρεαλιστικό κίνημα λόγω των πολιτικών θέσεων του, κυρίως σε ότι αφορά την υποστήριξη που φαίνεται να παρέχει στον Φράνκο της Ισπανίας. Στα πλαίσια αυτής της διαμάχης, ο Νταλί δηλώνει πως ο ίδιος είναι όλος ο υπερρεαλισμός ενώ ο Μπρετόν επινοεί τον περίφημο αναγραμματισμό του ονόματος του Νταλί, Avida Dollars (σε ελεύθερη μετάφραση άπληστος για δολάρια) ασκώντας κριτική στο αμιγώς εμπορικό πνεύμα που κατά τη γνώμη των υπερρεαλιστών είχε αναπτύξει ο Νταλί.

Με το ξέσπασμα του πολέμου στην Ευρώπη, ο Νταλί μαζί με την Γκαλά, εγκαθίσταται στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1940 όπου και θα ζήσει για τα επόμενα οκτώ χρόνια. To 1941 εργάζεται για την Walt Disney πάνω στη δημιουργία ενός κινούμενου σχεδίου (το Destino) αλλά μόνο 15 δευτερόλεπτα παρουσιάζονται ολοκληρωμένα πέντε χρόνια αργότερα. Το 1942 δημοσιεύεται και η αυτοβιογραφία του The Secret Life of Salvador Dali (Η κρυφή ζωή του Σαλβαδόρ Νταλί).

Μετά την παραμονή του στην Αμερική, περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Ισπανία. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την δικτατορία του Φράνκο, προκαλεί δυσμενή σχόλια, τα οποία επεκτείνονται συχνά και στα καλλιτεχνικά του έργα. Την περίοδο 1960 - 1974 εργάστηκε σχεδόν αποκλειστικά για την δημιουργία του Θεάτρου-Μουσείου Γκαλά-Σαλβαντόρ Νταλί στο Φιγέρας.

Το 1982 ο βασιλιάς Χουάν Κάρλος της Ισπανίας του απονέμει τον τίτλο του μαρκήσιου. Την ίδια χρονιά, στις 10 Ιουνίου πεθαίνει η Γκαλά, γεγονός που προκαλεί έντονη θλίψη στον Νταλί, ο οποίος αποπειράται να αυτοκτονήσει.

Ο Νταλί πέθανε τελικά από καρδιακό επεισόδιο στις 23 Ιανουαρίου του 1989 στην πόλη που γεννήθηκε. Ο τάφος του βρίσκεται μέσα στο Μουσείο του στο Φιγέρας.

Πηγή: el.wikipedia.org

Δείτε επίσης:

Τάδε έφη.... Σαλβαδόρ Νταλί

Eκθεση φωτογραφίας 'Of Peoples and Places'

0
com

Δώδεκα καλλιτέχνες απ’ όλο τον κόσμο αποτυπώνουν τις εντυπώσεις τους στην έκθεση φωτογραφίας με τίτλο 'Of Peoples and Places' σε επιμέλεια της Els Hanappe και του Λάζαρου Σιάκου.



Η Alexandra Mir από την Πολωνία σχολιάζει την αποξένωση στις πόλεις με τη συμμετοχή των φίλων της ή και αγνώστων που απαθανατίζονται απέναντι στα κοινωνικά στερεότυπα με παιχνιδιάρικη διάθεση. Ο Martin Kersels από τις Η.Π.Α καταγράφει τον εαυτό του και τους φίλους του να πέφτουν, να στροβιλίζονται, να σκοντάφτουν και να κυλούν σ’ ένα ιλιγγιώδες “γύρω-γύρω-όλοι” που συνδυάζει αντικρουόμενα συναισθήματα χαράς και τρόμου. Η Βραζιλιάνα Bia Gayotto εμπνέεται από το Λος Άντζελες, την πόλη που τη φιλοξενεί, και διερευνά τη σχέση ανάμεσα στη γεωγραφία, το τοπίο, την ατομικότητα και τον πολιτισμό. O Olafur Eliasson από τη Δανία αποτυπώνει φυσικά τοπία αναζητώντας την αρμονία ανάμεσα στον αστικό χώρο στον οποίο ζει ο θεατής και στην αντίληψή του για τον φυσικό κόσμο. Ο Πολωνός Josef Schulz από την άλλη, επιλέγει να σβήσει τις λεπτομέρειες που προσδιορίζουν έναν τόπο δίνοντας την αίσθηση μιας αρχιτεκτονικής σκιαγράφησης.


Οι εικόνες της Αμερικανίδας Lisa Ruyters βασίζονται σε φωτογραφίες από συνευρέσεις ανθρώπων (πάρτυ, διεθνή meeting κ.α) οι οποίες όταν αποτυπώνονται στον καμβά αποκτούν μια αφηρημένη διάσταση. Οι στρογγυλές, θολές φωτογραφίες τοπίου της Αγγλίδας Josephine Pryde παραπέμπουν στην αισθητική του 19ου αιώνα και αποτελούν μια κριτική στη σύγχρονη φωτογραφία, που συχνά είναι ωμά ρεαλιστική προσπερνώντας το ρόλο της τέχνης. Κλασσικά καλλιτεχνικά θέματα όπως τα τοπία, η νεκρή φύση, τα πορτραίτα και το γυμνό είναι τα κύρια θέματα του Γάλλου Eric Poitevin ιδωμένα όμως έξω από κάθε συναισθηματικό περιεχόμενο, είτε πρόκειται για ανθρώπους, ζώα ή φυτά. Στο έργο της Αμερικανίδας Lina Bertucci, οι άνθρωποι φωτογραφημένοι στη δική τους, ιδιωτική σφαίρα φαίνονται μόνοι και ευάλωτοι.


Από την άλλη, η Νορβηγίδα Vibeke Tandberg επικεντρώνεται στη δική της ψυχοκοινωνική σχέση με τον περιβάλλοντα κόσμο για να θίξει θέματα ταυτότητας και ομορφιάς. Την ίδια στιγμή, τα πορτραίτα του Seydou Keita από το Μάλι, φέρνουν στο προσκήνιο το θέμα της πολιτισμικής ετερότητας. Η έκθεση τελειώνει με το ειρωνικό σχόλιο της Γερμανίδας Olav Westphalen για την πάλη μεταξύ του άγριου και του πολιτισμένου.



ΠΟΥLobby και Aethrion Lounge του Hilton Αθηνών, Βασ. Σοφίας 46, Αθήνα 
ΠΟΣΟΕίσοδος Δωρεάν 
ΠΟΤΕ17 Φεβρουαρίου - 10 Απριλίου 2011


Πηγή: www.opencalendar.gr

Ιμπρεσιονισμός

0
com Ο Ιμπρεσιονισμός είναι καλλιτεχνικό ρεύμα που αναπτύχθηκε στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Αν και αρχικά καλλιεργήθηκε στο χώρο της ζωγραφικής, επηρέασε τόσο τη λογοτεχνία όσο και τη μουσική. Ο όρος Ιμπρεσιονισμός (Impressionism) πιθανόν προήλθε από το έργο του Κλωντ Μονέ Impression, Sunrise. Κύριο χαρακτηριστικό του ιμπρεσιονισμού στη ζωγραφική είναι τα ζωντανά χρώματα (κυρίως με χρήση των βασικών χρωμάτων), οι συνθέσεις σε εξωτερικούς χώρους, συχνά υπό ασυνήθιστες οπτικές γωνίες και η έμφαση στην αναπαράσταση του φωτός. Οι ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι θέλησαν να αποτυπώσουν την άμεση εντύπωση (impression) που προκαλεί ένα αντικείμενο ή μια καθημερινή εικόνα.

Η γέννηση του Ιμπρεσιονισμού

Ο Ιμπρεσιονισμός αναπτύχθηκε στη Γαλλία και ειδικότερα στην περίοδο της αυτοκρατορίας του Ναπολέοντα Γ', σε μια εποχή που η Ακαδημία Καλών Τεχνών καθόριζε με τρόπο απόλυτο τα όρια της τέχνης. Συγκεκριμένα η Ακαδημία υπαγόρευε όχι μόνο τη θεματολογία (στη ζωγραφική κυρίως ιστορικά, θρησκευτικά θέματα και πορτραίτα) αλλά και τις τεχνικές που όφειλαν να ακολουθούν οι ζωγράφοι της εποχής (συντηρητικά χρώματα, αφανείς πινελιές), με απώτερο στόχο με την προσθήκη και άλλων ζωγράφων όπως την απομόνωση του θέματος από την ιδιαίτερη προσωπικότητα και ιδιοσυγκρασία του δημιουργού. Ο Ιμπρεσιονισμός θεωρείται πως ξεκίνησε ουσιαστικά από τρεις μαθητές του ζωγράφου Μαρκ Γκλαιρ (Mark Gleyre), τους Κλωντ Μονέ, Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ και Άλφρεντ Σίσλευ, οι οποίοι συνδέονταν μεταξύ τους φιλικά. Η μικρή αυτή αρχική ομάδα, επεκτάθηκε σταδιακά με τον Εντουάρ Μανέ και τον Έντγκαρ Ντεγκά. Ο Πωλ Σεζάν είχε επίσης επιδράσεις από τους ιμπρεσιονιστές και αργότερα ο ίδιος αποτέλεσε τον κορυφαίο ίσως εκπρόσωπο της αποκαλούμενης και μετα-ιμπρεσσιονιστικής περιόδου.

Η ομάδα των ιμπρεσιονιστών αρνείτο τους περιορισμούς της Ακαδημίας αλλά ταυτόχρονα απέρριπτε και τον ρομαντισμό, ο οποίος εστίαζε υπερβολικά στο συναίσθημα. Η πρώτη δημόσια έκθεση ιμπρεσιονιστικού έργου πρέπει να αποτέλεσε ετήσια έκθεση της Ακαδημίας Καλών Τεχνών. Η Ακαδημία διοργάνωνε έκθεση έργων με απονομή βραβείων, στην οποία συμμετείχαν μόνο έργα που είχαν γίνει αποδεκτά από ειδική επιτροπή και τα οποία προφανώς ακολουθούσαν την επιβαλλόμενη τεχνοτροπία. Το 1863 η επιτροπή αυτή απέρριψε τον πίνακα Le dejeuner sur l'herbe (ελλ. μφ.Γεύμα πάνω στη χλόη) του Εντουάρ Μανέ, με την αιτιολογία ότι περιείχε ένα γυμνό γυναικείο σώμα, κάτι που ήταν αποδεκτό μόνο σε αλληγορίες, όχι όμως σε θέματα από την καθημερινότητα. Την ίδια χρονιά ωστόσο καθιερώθηκε παράλληλη έκθεση που περιείχε όλα τα έργα που είχαν απορριφθεί από την επιτροπή, με αποτέλεσμα να εκτεθεί δημόσια και το έργο του Μανέ. Το γεγονός αυτό συνέβη έπειτα από παρέμβαση του ίδιου του Ναπολέοντα. Τα απορριφθέντα έργα μπορούσαν έτσι να τεθούν στην κρίση του κοινού, χωρίς ωστόσο να μπορούν να τιμηθούν με κάποιο έπαθλο. Την επόμενη χρονιά, το 1864 η ομάδα των ιμπρεσιονιστών διοργάνωσε δική της έκθεση, η οποία αντιμετώπισε την αυστηρή και σκωπτική κριτική. Ο ζωγράφος και κριτικός Λουί Λερουά ονόμασε την έκθεση αυτή "Η Έκθεση των Ιμπρεσιονιστών", γεγονός που πιθανόν καθιέρωσε και τον όρο"Ιμπρεσιονισμός". Παρά την αρνητική κριτική, οι νέες τεχνικές των ιμπρεσιονιστών είχαν θετικό αντίκτυπο σε άλλους καλλιτέχνες της εποχής, οι οποίοι ακολούθησαν το κίνημα του ιμπρεσιονισμού.

Τεχνικές του Ιμπρεσιονισμού

Ο ιμπρεσιονισμός στη ζωγραφική χαρακτηρίζεται από τις παρακάτω βασικές τεχνικές:

• Μικρές και συχνά εμφανείς πινελιές που δημιουργούν ένα χαρακτηριστικά παχύ στρώμα μπογιάς στον καμβά. Με αυτό τον τρόπο δεν μπορούν να αποτυπωθούν πολλές λεπτομέρειες του θέματος αλλά γενικά χαρακτηριστικά του.
• Χρήση κυρίως των βασικών χρωμάτων, με μικρή ανάμειξη μεταξύ τους (η διαδικασία της ανάμειξης αυτής γίνεται από τον ίδιο τον θεατή του έργου).
• Σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος, μόνο στις περιπτώσεις που αποτελεί μέρος του θέματος. Οι ιμπρεσιονιστές δεν χρησιμοποιούσαν το μαύρο χρώμα προκειμένου να επιτύχουν σκιάσεις ούτε το αναμείγνύαν με τα βασικά χρώματα.
• Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων χρώματος. Οι ιμπρεσιονιστές ζωγράφιζαν πιο γρήγορα, χωρίς να περιμένουν απαραίτητα το χρώμα να στεγνώσει.
• Έμφαση στον τρόπο που το φως ανακλάται πάνω στα αντικείμενα, αποτύπωση του θέματος με ένα είδος επιστημονικού ενδιαφέροντος.
• Ζωγραφική κυρίως σε ανοιχτούς χώρους, συνήθως με φωτεινά και έντονα χρώματα.

Θα πρέπει να τονίσουμε ότι οι τεχνικές αυτές συναντώνται και σε προγενέστερους ζωγράφους, όμως οι ιμπρεσιονιστές τις χρησιμοποίησαν συστηματικά. Αξίζει ακόμα να σημειωθεί πως οι ιμπρεσιονιστές ευνοήθηκαν και από την ανακάλυψη των προ-επεξεργασμένων χρωμάτων (παρόμοια με αυτά που χρησιμοποιούνται και σήμερα), γεγονός που εκμεταλλεύτηκαν για να ζωγραφίζουν σε ανοιχτούς χώρους. Παλαιότερα κάθε ζωγράφος ήταν αναγκασμένος να δημιουργήσει ο ίδιος τα χρώματα αναμειγνύοντας τα διάφορα υλικά.

Κατάλογος ιμπρεσιονιστών ζωγράφων

• Φρεντερίκ Μπαζίλ
• Ζαν Μπερώ
• Gustave Caillebotte
• Εντγκαρ Ντεγκά
• George Wharton Edwards
• Frederick Carl Frieseke
• Eva Gonzalès
• Armand Guillaumin
• Childe Hassam
• Johan Jongkind
• Laura Muntz Lyall
• Εντουάρ Μανέ
• Willard Metcalf
• Κλωντ Μονέ
• Berthe Morisot
• William McGregor Paxton
• Lilla Cabot Perry
• Καμίλ Πισάρο
• Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ
• Theodore Robinson
• Zinaida Serebryakova
• Άλφρεντ Σίσλευ
• John Henry Twachtman
• Vincent Van Gogh
• J. Alden Weir

Πηγή: el.wikipedia.org

Η λογική του στιγμιότυπου

0
com

Στιγμές μιας αστικής καθημερινότητας, ντυμένες με κτίρια του παρελθόντος, φιγούρες, χρώματα και σκόρπιες φράσεις, είναι οι “Στιγμές” που αποτύπωσε στα έργα του ο Γιάννης Αδαμάκης. Ζωγραφικές εικόνες, που φέρνουν στον νου σημειώσεις ενός ημερολογίου.

Της Έλσας Σπυριδοπούλου
elsaspi@gmail.com

Τα έργα που παρουσιάζει ο Αδαμάκης στην γκαλερί “Έψιλον” της Θεσσαλονίκης έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό τους τα λαμπερά χρώματα. Μην παραπλανηθείτε, όμως. “Το να χρησιμοποιεί κάποιος έντονα χρώματα δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι είναι και αισιόδοξα τα έργα. Πολλές φορές είναι πολύ πιο αισιόδοξα κάποια γκρίζα χρώματα παρά τα έντονα, που εξάλλου υπάρχουν φορές που δημιουργούν ένταση, επιθετικότητα”, διευκρίνισε ο ίδιος, σε συνάντηση που είχαμε μαζί του στην γκαλερί.

Κινηματογραφικά πλάνα
Μία από τις σταθερές στο έργο του Αδαμάκη είναι ο σχολιασμός για το πέρασμα του χρόνου, την αμηχανία του ανθρώπου μπροστά στις στιγμές που περνάνε μπροστά στα μάτια του, την ίδια τη ζωή μας.
Κάθε λεπτομέρεια στις εικόνες του σημαίνει κάτι για τον ίδιο. Είναι ο κόσμος μέσα στον οποίο ζει, πλασμένος με ονειρικά και πραγματικά στοιχεία και ισορροπίες ανάμεσα στο γύρω περιβάλλον και τον εσώτερο κόσμο. Όπως λέει ο ίδιος, “κάνω αυτό που νιώθω, χωρίς να μπαίνω στη λογική του λαϊφστάιλ, ορίζοντας τι είναι σύγχρονο και τι όχι”.
Επηρεασμένος από το έργο του Βρετανού Πίτερ Μπλέικ, ο Αδαμάκης δοξάζει το ωραίο καθώς αναδύεται μέσα από τις καθημερινές ιστορίες, αντλώντας πάντα από την παράδοση. “Αντί να τις γράψω ανάλογες ιστορίες γίνανε εικόνες”, ανέφερε. Σε αυτήν τη δουλειά, μάλιστα, που παρουσιάζει στη Θεσσαλονίκη, επικεντρώνεται “στη λογική του στιγμιότυπου. Σε στοιχεία που φορτίζουν την εικόνα συναισθηματικά, με μνήμες. Διότι οι στιγμές δεν είναι μόνο κάτι που συμβαίνει εδώ και τώρα, είναι και κάποιες εικόνες στη μνήμη μας”. Αυτά τα στιγμιότυπα δίνουν στα έργα μια αύρα κινηματογραφική. Σαν αποσπάσματα από σκηνές μιας ταινίας, γεμάτης ήχους, κίνηση, ζωντάνια.

Προς το διαφορετικό
Υπάρχει ωστόσο ο φόβος να ωραιοποιούμε πολλές φορές το χθες, όταν το σήμερα είναι τόσο βαρύ όπως στις μέρες μας. Δεν είναι έτσι; τον ρωτάμε. “Δεν ξέρω αν το σήμερα αρκεί για να βλέπουμε τα πράγματα. Εννοώ ότι αναπόφευκτα το συνδέεις με το χθες και επειδή υπάρχει πάντα η προσδοκία για κάτι καλύτερο δημιουργείται αυτή η αίσθηση της ωραιοποίησης. Όσο για το βαρύ κλίμα που ζούμε, θα έλεγα ότι έχει δύο όψεις, γιατί μπορεί να είναι και δημιουργικό. Σαν τις σχέσεις των ανθρώπων. Μπορεί να βελτιώνονται ή να καταστρέφονται. Αναλόγως πώς το βλέπει κανείς”.
Το μόνο βέβαιο σύμφωνα με τον κ. Αδαμάκη είναι ότι “μόλις βγούμε από αυτό το κλίμα θα είμαστε όλοι διαφορετικοί άνθρωποι. Δεν ξέρω αν θα είναι προς το καλύτερο ή όχι. Σίγουρα τα πράγματα θα είναι διαφορετικά. Είμαι βέβαιος γι’ αυτό, το νιώθω”.
 

• Γκαλερί “Έψιλον” (Αλ. Σβώλου 7). Έκθεση του Γιάννη Αδαμάκη “Στιγμές”. Διάρκεια έως 29 Ιανουαρίου.

Πηγή: www.makthes.gr

Η ζωή και το έργο του Μιχαήλ Άγγελου!

0
com

Αμαλία Κ. Ηλιάδη

Στις 18 Φεβρουαρίου 1564, σε βαθιά γεράσματα, σχεδόν 90 χρόνων πια, πεθαίνει ο Μιχαήλ Άγγελος. Ο πάπας θέλει η ταφή του να γίνει στη Ρώμη, όπου είχε μετακομίσει οριστικά ο καλλιτέχνης τριάντα χρόνια νωρίτερα. Ωστόσο, η Φλωρεντία διεκδικεί τη σορό του για να του αποδώσει τον ύστατο φόρο τιμής, εκπληρώνοντας έτσι και την τελευταία του επιθυμία.

Λίγο αργότερα, ένας ανιψιός του ενορχηστρώνει την κλοπή της σορού και μεταφέρει το λείψανο στην πόλη των Μεδίκων. Πέρα απ’ τα όποια ζητήματα οικογενειακής υπερηφάνειας, απώτερος στόχος του είναι να μετατρέψει τον καλλιτέχνη σε «έμβλημα» της νέας Ακαδημίας Ζωγραφικής, που είχε ιδρύσει ένα χρόνο νωρίτερα ο Βαζάρι, με τη γενναιόδωρη υποστήριξη του δούκα Κόζιμο Α΄.

Ο ίδιος ο Βαζάρι, γράφοντας τους περίφημους Βίους του, το 1550, επρόκειτο να τροφοδοτήσει κατεξοχήν το μύθο του Μιχαήλ Αγγέλου. Στα διαδοχικά κεφάλαια του βιβλίου του, ο Βαζάρι επιχειρεί μια κλιμακωτή παρουσίαση των μεγάλων μορφών της τέχνης, στον κολοφώνα της οποίας τοποθετεί τον Μιχαήλ Άγγελο. Απ’ αυτήν τη θέση υπεροχής, δύο δρόμοι θα μπορούσαν να ανοίγονται: είτε η αργή και μη αναστρέψιμη πτώση, είτε η αναγωγή του καλλιτέχνη σε πρότυπο.

Σ’ αυτήν ακριβώς τη χρονική περίοδο, η Ακαδημία του Βαζάρι καθιερώνει ένα νέο ύφος: το Μανιερισμό. Ο καλλιτέχνης δεν μιμείται πλέον τη φύση, αλλά, μέσω και της συνεχούς άσκησης του στο σχέδιο, την ίδια την τέχνη. Το σχέδιο είναι αυτό που ενώνει τη ζωγραφική, τη γλυπτική και την αρχιτεκτονική σαν τρεις επάλληλους κύκλους- μια εικόνα που την είχε συλλάβει ο ίδιος ο Μιχαήλ Άγγελος και που η Ακαδημία τη μετέτρεψε σε έμβλημά της, αντικαθιστώντας απλώς τα δαχτυλίδια με τρία στεφάνια δάφνης, ως σύμβολο της καταξίωσης των καλλιτεχνών, οι οποίοι, χάρη και στη φήμη του Μπουοναρρότι, δεν θεωρούνταν πια απλοί τεχνίτες, αλλά αυθεντικοί διανοούμενοι. Στο έργο του Μιχαήλ Αγγέλου προστίθεται ως τέταρτο δαχτυλίδι η ποίηση, στίχοι που τους σημείωνε στο περιθώριο των σκίτσων του. στα ίδια φύλλα χαρτιού σημείωνε ένα στίχο, σχεδίαζε μια μορφή, οργάνωσε μια σύνθεση, σκιαγραφούσε την οροφή κάποιου κτηρίου. Όλα αυτά μαζί, το ένα δίπλα στο άλλο. Όταν, μετά το θάνατό του, ανήγειραν ένα μνημείο προς τιμήν του, τοποθέτησαν στις τέσσερις γωνίες αγάλματα με τις προσωποποιήσεις των τεσσάρων τεχνών που είχε υπηρετήσει: της ζωγραφικής, της γλυπτικής, της αρχιτεκτονικής και της ποίησης.

Αναμφίβολα, η Ακαδημία γεννήθηκε από ένα παράδοξο. Ο Μιχαήλ Άγγελος ήταν «μοναδικός». Το να κωδικοποιήσουν την τέχνη του σ’ ένα σύνολο κανόνων, σήμαινε πως αφαιρούσαν από τα έργα του τη συναισθηματική ένταση που τα δονούσε καθώς αναδύονταν από την ύλη. Κάθε κίνηση, κάθε σημάδι, κάθε λέξη, ήταν καρπός  εσωτερικής πάλης, αναζήτησης του τέλειου, αγωνίας για το ανέφικτο. Κράμα πάθους, υπερηφάνειας, απογοήτευσης, εγκατάλειψης. Σε όλα του τα έργα είναι ορατές αλλαγές και αναθεωρήσεις. Παράλληλα χαρακτηρίζονται από ενότητα σκέψης και πρόθεσης, από μια διερεύνηση ανεξάντλητη, ολοκληρωτική, που συνδέει τους στίχους με τα  σχέδια, τα γλυπτά με τις νωπογραφίες, τα αρχιτεκτονήματα με τα πολεοδομικά σχέδια ή με τα σχέδια για οχυρωματικά έργα. Πρόθεσή του δεν ήταν να εξισώσει τις τέχνες μεταξύ τους, ούτε θεωρούσε λεπτομέρεια την επιλογή της μιας ή της άλλης. Κάτι που μπορούσε να εκφραστεί μ’ ένα γλυπτό ή ένα ποίημα δεν μπορούσε να εκφραστεί εξίσου καλά μ’ έναν πίνακα ή ένα αρχιτεκτόνημα, και αντίστροφα. Χρησιμοποιούσε, όμως, διαφορετικά μέσα για ένα και μόνο σκοπό: την τελειοποίηση της τέχνης. Ακόμη και σε έργα του που τα δουλεύει ξανά και ξανά ή που τα διακόπτει οριστικά, η ενιαία διαδρομή της σκέψης του είναι ορατή.

Είδη ζωγραφικής

0
com

Προσωπογραφία

Η ζωγραφική, ανάλογα με το αντικείμενό της, χωρίζεται σε: 

Προσωπογραφία που απεικονίζει πρόσωπα και όχι μόνο τα χαρακτηριστικά τους, αλλά και την ιδιαίτερη προσωπικότητα του ατόμου. Περίφημο, από την άποψη αυτή, είναι το πορτραίτο της "Μόνα Λίζα" που είναι γνωστή σαν Τζιοκόντα, του Ντα Βίντσι, ο "πάπας Ιννοκέντιος" (1650) του Βελάσκουεθ κ.ά. 






Τοπιογραφία που περιλαμβάνει τα τοπία 

Θαλασσογραφία κλάδο της τοπιογραφίας 

Ζωγραφική της νεκρής φύσης που αποδίδει ζώα, λουλούδια, καρπούς, σκεύη, βιβλία κ.ά. 

Ζωγραφική των ζώων που ασχολούνται ζωγράφοι, που έχουν παρατηρήσει τη ζωή των ζώων 

Αρχιτεκτονική ζωγραφική 
Δηλαδή ζωγραφική αρχιτεκτονημάτων, μνημείων, ερειπίων κλπ. 


Κοσμηματογραφία
Αυτή απαιτεί λεπτότητα και κατά βάθος είναι κλάδος της διακοσμητικής.

Η ιστορία της ζωγραφικής

0
com Η ζωγραφική, όπως και κάθε ανθρώπινη επίδοση, εκφράζει την εποχή της. Έχει μεγάλη ιστορία και συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη, τη διαμόρφωση και τα στάδια πολιτισμού του ανθρώπου.


Δείγματα ζωγραφικής, που μάλιστα δείχνουν εξελιγμένη τέχνη, έχομε από την τελευταία περίοδο της παλαιολιθικής εποχής, που εκτείνεται από το 30.000-12.000 π.Χ. Βρέθηκαν μέσα σε σπήλαια, που ήταν η πρώτη ανθρώπινη κατοικία. Ο πρωτόγονος άνθρωπος ασχολιόταν μόνο με το κυνήγι για να ζήσει. Έτσι οι πρώτες ζωγραφιές παρίσταναν ζώα και κυνήγια ζώων. Τα ζώα, συνήθως συμπλέγματα ζώων, έχουν φυσικότητα και κίνηση. Το χρώμα που κυριαρχεί είναι το κόκκινο.

Στη νεολιθική εποχή, σπέρματα της οποίας υπήρχαν και στην παλαιολιθική εποχή, δεν παρουσιάζονται τ' αντικείμενα, αλλά απλώς υποδηλώνονται. Στα ζώα τώρα προσθέτουν και θαλασσινά πουλιά. Με απλές γραμμές σε σχήμα Φ ή Τ ζωγραφίζουν τον άνθρωπο και με σχήμα σαν το Η ένα ζευγάρι ανθρώπων. Δηλαδή τώρα ζωγραφίζουν σύμβολα των αντικειμένων και όχι τα ίδια τ' αντικείμενα. Αρχίζει ο άνθρωπος τώρα ν' ασχολείται με την καλαισθησία και έτσι ζωγραφίζει και διακοσμεί αγγεία με γεωμετρικά σχήματα.

Η ζωγραφική στην Κρήτη, όπως δείχνουν οι τοιχογραφίες από τα ανάκτορα της Κνωσού, (2.000 π.Χ.) είναι ευλύγιστη, χαρούμενη, γεμάτη από τη ζωντάνια της ζωής, με πολύ φως και χαρούμενα χρώματα.

Οι Κρητικοί ζωγράφοι εκφράζουν στα έργα τους το χαρούμενο και ηλιόλουστο εξωτερικό περιβάλλον τους και την ανεμελιά της δικής τους ζωής.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, τους οποίους απασχολούσε πολύ η αιωνιότητα (γι' αυτό και ταρίχευαν τους νεκρούς), εκφράζουν στα έργα τους την τάση τους αυτή για την εξασφάλιση της αιωνιότητας. Ζωγράφιζαν στους τοίχους του εσωτερικού των τάφων σκηνές από την οικογενειακή ζωή του ανθρώπου που πέθανε και σκηνές από τη δράση του αν ήταν βασιλιάς ή αρχηγός. Η ζωγραφική δηλ. των Αιγυπτίων εξυπηρετούσε τη θρησκευτική τους πίστη. Ζωγραφίζουν τα πρόσωπα συνήθως προφίλ και δε δίνουν καθόλου τη διάσταση του βάθους.

Η ζωγραφική, από την Κρήτη, διαδόθηκε στην κυρίως Ελλάδα από τα ενδιάμεσα νησιά. Η τέχνη της Κρήτης προσαρμόστηκε στο χαρακτήρα και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων και τα ξένα χαρακτηριστικά αφομοιώθηκαν. Η αφομοίωση έγινε κάπως απότομα, γι' αυτό, όπως δείχνουν οι τοιχογραφίες από τ' ανάκτορα των Μυκηνών και της Τίρυνθας, η πρώτη ζωγραφική παρουσιάζει μια μονοτονία και μια βαρύτητα στις κινήσεις. Δηλαδή αφαίρεσαν από την κρητική ζωγραφική την απόλυτη ελευθερία της, που της χάριζε μεγάλη γοητεία. Η εξέλιξη αυτής της πρώτης τέχνης στην Ελλάδα ήρθε γρήγορα, με την κανονικότητα του σχεδίου και το σεβασμό των αναλογιών. Και έτσι έγιναν οι ρίζες, για ν' ανθίσει γρήγορα η κλασική ζωγραφική.

Δεν έχουν σωθεί πολλά έργα, για να παρακολουθήσουμε σωστά την εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής ζωγραφικής, επειδή ζωγράφιζαν σ' επιφάνειες που φθείρονταν εύκολα. Το κενό αναπληρώνουν κάπως οι περιγραφές του Παυσανία και του Πλίνιου, που γι' αυτό είναι πολύτιμες.

Δημιουργός της αρχαίας ελληνικής ζωγραφικής θεωρείται ο Πολύγνωτος, που ίδρυσε την Αττική Σχολή.

Ο Πολύγνωτος, πρώτος απόδωσε προοπτικά τ' αντικείμενα και στις φυσικές τους διαστάσεις, ώστε να φαίνονται τα σκιερά και τα φωτεινά τους μέρη. Επίσης πρόσθεσε στα χρώματα το μπλε και το πράσινο. Ο Πολύγνωτος διακόσμησε πολλά αρχαία μνημεία και από την τέχνη του επηρεάστηκε και η αγγειογραφία.

Σπουδαίος συνεχιστής του Πολύγνωτου ήταν ο Αγάθαρχος, που ήταν και ο πρώτος σκηνογράφος της αρχαίας τραγωδίας. Σημαντικός επίσης ζωγράφος ήταν ο Απολλόδωρος, που εκμεταλλεύτηκε τη φωτοσκίαση για ν' αποδώσει τους όγκους. Ο Απολλόδωρος ήταν πολύ ονομαστός και τράβηξε στην Αθήνα πλήθος καλλιτεχνών. Μερικοί, όπως ο Ζεύξις και ο Παράσιος, έγιναν διάσημοι. Και φτάνουμε στο μεγαλύτερο ζωγράφο των αρχαίων ελληνικών εποχών, τον Απελλή.

Καταγόταν από τον Κολοφώνα και ήταν επίσημος ζωγράφος του Φιλίππου, του Μέγα Αλέξανδρου και των διαδόχων. Ο Απελλής είχε μεγάλη καλλιτεχνική κατάρτιση, θεωρητική και τεχνική. Ήταν μεγαλοφυής ζωγράφος, με φυσική καλαισθησία και άγρυπνο κριτικό πνεύμα. Με τους πίνακές του με θέμα τον Αλέξανδρο και τις μάχες που έδωσε ανοίγει την ελληνιστική εποχή. Παράλληλα με τον Απελλή, δημιουργούν και άλλοι μεγάλοι ζωγράφοι όπως ο Ασκληπιόδωρος, ο Πρωτογένης, ο Αετίων κ.ά.

Η ρωμαϊκή ζωγραφική είναι καθαρά επηρεασμένη από την ελληνική και αναπτύχθηκε κυρίως στη διακοσμητική.

Στο Βυζάντιο αναπτύχθηκε η θρησκευτική ζωγραφική, που κυρίως χρησίμευε για τη διακόσμηση των εκκλησιών.

Η ασκητική ζωή των χριστιανών, η πίστη τους ότι η παρούσα ζωή είναι πρόσκαιρη και ασήμαντη, δημιουργεί μια νέα τεχνοτροπία. Οι καλλιτέχνες εκφράζουν τα θέματά τους με συμμετρική ισορροπία, με κάποια ακαμψία, με αυστηρότητα και κάποια μεγαλοπρέπεια. Αντλούν τα θέματά τους από το χριστιανικό βίο.

Οι Άραβες, μετά την καταδίκη της ζωγραφικής από το Μωάμεθ, στράφηκαν μόνο προς τη διακοσμητική. Τα διακοσμητικά τους στοιχεία τα πήραν κυρίως από το φυτικό κόσμο και τα χειρίζονταν με τέτοια λεπτότητα, ώστε μας έδωσαν τα "αραβουργήματα".

Στη Δύση, η ζωγραφική είναι επηρεασμένη από τη βυζαντινή τέχνη. Οι ανακατατάξεις βέβαια των λαών φέρνουν αναστάτωση και μεταβολές στην τέχνη και την προετοιμάζουν για τη μεγάλη άνθηση της Αναγέννησης. Όλες οι τεχνοτροπίες, που αναπτύχθηκαν στο μεσαίωνα, δεν έβλεπαν τον άνθρωπο σαν ξεχωριστό άτομο, αλλά σαν μέλος ενός συνόλου. Έτσι, όλη η καλλιτεχνική παραγωγή αυτής της περιόδου παρουσιάζει μεγάλη ομοιομορφία. Όταν όμως άρχισε να σπάει κάπως το θεοκρατικό πνεύμα και η συντηρητικότητα, εμφανίστηκε πρώτα στην Ιταλία και μετά σ' ολόκληρη την Ευρώπη η ζωογόνος κίνηση του 15ου αι. που ονομάστηκε Αναγέννηση. Η Αναγέννηση ήταν προσπάθεια ανατίναξης των παλιών κανόνων και κυριαρχίας των κλασικών αξιών στη ζωή του ανθρώπου. Η ζωγραφική της Αναγέννησης εκφράζει την επιστροφή στη φύση, την παρατήρηση, τη μελέτη και την απόδοση όλης αυτής της κίνησης. Η Αναγέννηση (15ος -17ος αι.) χωρίζεται σε τρεις περιόδους. Στην πρώτη περίοδο από τα μέσα του 15ου αι. μέχρι το τέλος του, εκπρόσωποι είναι ο Πάολο Ουτσέλλο (1397-1475), ο Ντομένικο Βενετσάνο (1402-1461) ο γεμάτος ανθρώπινο πάθος Φιλίππο Λίππε (1406-1469), όλοι μαθητές του Τζιότο. Αλλά η μεγάλη περίοδος της Αναγέννησης, η ακμή της, η άνθησή της, είναι ο 16ος αι.

Αρχίζει η περίοδος αυτή με το μεσουράνημα του Ντα Βίντσι, που είναι μια από τις πιο πολυσύνθετες μορφές της ιστορίας της ανθρωπότητας. Ο Ντα Βίντσι (1452-1516) ανήκει στη φλωρεντιανή σχολή. Το έργο του, βαθύ συγκρατημένο στην έκφραση και υποβλητικό σε μεγαλείο, είναι μικρό σε όγκο, γιατί ο Ντα Βίντσι αφιέρωσε πολύ χρόνο σ' έρευνες, μελέτες και επιστημονικά πειράματα. Η θρυλική "Τζιοκόντα" του (Μουσείο του Λούβρου), ο "Μυστικός Δείπνος", (περίφημη τοιχογραφία στη μονή της "Παναγίας με τους Σταλακτίτες") κ.α. είναι πραγματικά αριστουργήματα.

Η δεύτερη μεγάλη μορφή είναι ο Ραφαήλ Σάντσιο (1488-1520), που καταξιώθηκε στην τέχνη με τις πρώτες του πινελιές. Έργα του είναι: "Παναγία Σιξτίνα" (στο Μουσείο της Δρέσδης), η "Ντισπούτα" και ο "Παρνασσός", τοιχογραφίες σε αίθουσες του Βατικανού και η γοητευτική "Παναγία Μητέρα". Και τρίτος μεγάλος ζωγράφος είναι ο Μιχαήλ Άγγελος, που έδωσε στη ζωγραφική καταπληκτική πλαστικότητα.

Γύρω από αυτούς τους εκπρόσωπους της φλωρεντιανής σχολής, δημιούργησαν πολλοί αξιόλογοι ζωγράφοι. Σπουδαιότεροι είναι: Μάρκος ντ Ογγιόνε, ο Περουτζίνο, ο Βόγγα κ.ά. Η σχολή της Βενετίας, που είχε καλλιτεχνική παράδοση, μας έδωσε τον περίφημο Τιτσιάνο (1477-1577). Ο Τιτσιάνο ασχολήθηκε με όλα τα είδη της ζωγραφικής και δεν αστόχησε σε κανένα.

Στη Γερμανία εκπρόσωπος της αναγέννησης είναι ο Ντίρερ (1471- 1528), έργα του οποίου είναι: "Παναγία, των ρόδων", "Απόστολοι", "Οικογένεια Σατύρων", "Ο άσωτος υιός" κλπ. Στο Βέλγιο και στην Ολλανδία η φλαμανδική σχολή σημειώνει λαμπρή άνθηση. Ο Ρούμπενς, μάγος της πλαστικότητας και των χρωμάτων, είναι περίφημος στις συνθέσεις με πολλούς ανθρώπους. Είχε πολλούς μαθητές, μεταξύ των οποίων ίσως και το σπουδαίο ζωγράφο Βαν Ντάυκ. Χαρακτηριστικά έργα του Ρούμπενς (1577- 1640) είναι τα εξής: "Δευτέρα Παρουσία", "Η αρπαγή των θυγατέρων του Λευκίππου", "Η μάχη των Αμαζόνων", "Η Ελένη Φουρμάν και δυο παιδάκια" καθώς και διάφορες "Αυτοπροσωπογραφίες" του. Ο Βαν Ντάυκ, εμπνευσμένος από το έργο του συμπατριώτη του Ρούμπενς, αλλά μ' έντονη δική του προσωπικότητα, ασχολήθηκε με τις προσωπογραφίες.

Η Ολλανδία έχει να επιδείξει πραγματικά ένα γίγαντα της ζωγραφικής, τον Ρέμπραντ (1606-1669). Ο Ρέμπραντ εκμεταλλεύτηκε όσο κανένας άλλος, πριν ή μετά απ' αυτόν την εντύπωση που δημιουργεί η αντίθεση σκιάς και φωτός, για να εκφράσει τις εικόνες του. Περίφημα έργα του είναι: Οι αυτοπροσωπογραφίες του, οι αυτοπροσωπογραφίες της συζύγου του Σακίας, του γιου του Τίτου και της οικονόμου του Χέντριζε, "Η Θυσία του Αβραάμ"; "Οι γάμοι του Σαμψών", "Η ανατομία του καθηγητή Τούλπ" "Η φρουρά της νυκτός" κ.ά.

Στην Ισπανία μεγάλοι εκπρόσωποι της Αναγέννησης είναι ο Βελάσκουεθ, ο Θεοτοκόπουλος και ο Μουρίλλο. Ο Βελάσκουεθ μιλάει με το έργο του για την ψυχή του ισπανικού λαού. Ο Θεοτοκόπουλος (Ελ Γκρέκο) εκφράζει τον καθολικισμό και ένα μυστικισμό που τον διακρίνει. Ο Μουρίλλο δίνει με αφέλεια και χάρη τις λαϊκές σκηνές.

Μ' όλους αυτούς τους εκπρόσωπους κλείνει η ζωγραφική περίοδος της Αναγέννησης, που άντλησε τα θέματά της από τη φύση, την κοσμική και την οικογενειακή ζωή καθώς και από τη θρησκευτική ζωή.


Η σύγχρονη τέχνη. Η ατμόσφαιρα στις αρχές του 20ου αι. ήταν ηλεκτρισμένη και προμήνυε τις παγκόσμιες αναταραχές που ακολούθησαν. Αυτό είχε επίδραση και στην τέχνη. Οι καλλιτέχνες αναζητούν νέους τρόπους έκφρασης, εμφανίζεται ο εξπρεσιονισμός. Εκπρόσωποί του στη Γαλλία είναι ο Σεζάν, ο Μονέ, ο Ολλανδός Βαν Γκογκ, ο Γκωγκέν κ.ά. Μία τάση του εξπρεσιονισμού είναι και ο κυβισμός, που ακολουθεί η σχολή του Παρισιού (Ματίς, Πικάσο, Μπρακ, Λεζέ κ.ά.). Γενικά στον 20ο αι. παρουσιάζονται πολλές τάσεις στη ζωγραφική, που εκφράζουν την πολυταραγμένη εποχή μας με τις ραγδαίες εξελίξεις.